Bộ Tài Chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026.
Tổng hợp những điểm mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200:
1.Thay đổi mẫu tại phụ lục ban hành kèm theo
Thay đổi mẫu tại phụ lục ban hành kèm theo gồm:
• Phụ lục 1: DANH MỤC VÀ BIỂU MẪU CHỨNG TỪ KẾ TOÁN.
• Phụ lục 2: HỆ THỐNG TÀI KHOẢN KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP.
• Phụ lục 3: SỔ KẾ TOÁN: gồm 42 mẫu sổ. Trước đây theo Thông tư 200 có 45 sổ.
• Phụ lục 4: Biểu mẫu Báo cáo tài chính.
2. Bổ sung nội dung công tác quản trị và kiểm soát nội bộ trong kế toán doanh nghiệp
(Căn cứ Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC)
• Việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp phải tuân thủ quy định của pháp luật và cơ chế chính sách có liên quan.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ (hoặc các tài liệu tương đương) và tổ chức thực hiện kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân có liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về doanh nghiệp và các quy định pháp luật có liên quan.
3. Bổ sung nguyên tắc lập Báo cáo tài chính khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán
(Căn cứ theo khoản 2 điều 5 Thông tư 99/2025/TT-BTC)
• Tại kỳ kế toán đầu tiên kể từ khi thay đổi, doanh nghiệp chuyển đổi số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tình hình tài chính sang đơn vị tiền tệ mới theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại ngày thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
• Đối với các chỉ tiêu thông tin so sánh (cột kỳ trước) trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, doanh nghiệp áp dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch tại kỳ trước liền kề với kỳ thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
• Doanh nghiệp phải trình bày rõ trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính về lý do thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và khi có ảnh hưởng đối với Báo cáo tài chính do việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
4. Công tác kế toán khi doanh nghiệp lựa chọn đơn vị tiền tệ trong kế toán không phải là Đồng Việt Nam
(Căn cứ theo khoản 1, khoản 2 điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC)
• Báo cáo tài chính mang tính pháp lý để doanh nghiệp công bố ra công chúng và nộp cho các cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam phải được trình bày bằng Đồng Việt Nam. Do đó, doanh nghiệp có trách nhiệm chuyển đổi Báo cáo tài chính từ đơn vị tiền tệ trong kế toán sang Đồng Việt Nam theo quy định tại khoản 3 Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC, trừ trường hợp pháp luật quy định khác.
• Trường hợp pháp luật yêu cầu Báo cáo tài chính của doanh nghiệp phải được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán độc lập, Báo cáo tài chính được kiểm toán là Báo cáo tài chính trình bày bằng Đồng Việt Nam.
5. Tăng quyền tự chủ về chứng từ và sổ sách
Thông tư 99/2025/TT-BTC đề cao quyền tự chủ của doanh nghiệp theo đúng tinh thần của Luật Kế toán.
- Tự thiết kế biểu mẫu: Doanh nghiệp được phép tự xây dựng và thiết kế biểu mẫu chứng từ và sổ kế toán để phù hợp với đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý riêng.
- Đơn giản hóa quy định ký chứng từ: Việc lập và ký chứng từ sẽ tuân thủ các quy định chung của Luật Kế toán. Thông tư mới đã loại bỏ các quy định chi tiết, cứng nhắc (như loại mực, cách viết) vốn có trước đây.
6. Linh hoạt hóa hệ thống tài khoản
a. Trao quyền tùy chỉnh hệ thống tài khoản cho doanh nghiệp
Đây là một trong những thay đổi lớn nhất. Thông tư 99/2025/TT-BTC chuyển giao quyền chi tiết hóa hệ thống tài khoản từ Bộ Tài chính sang cho doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp được chủ động mở thêm các tài khoản chi tiết (cấp 2, cấp 3) để phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ, thay vì bị ràng buộc bởi các tài khoản cấp 2 bắt buộc như trước.
- Khi sửa đổi, bổ sung HTTK, doanh nghiệp phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán nội bộ, giải trình lý do và chịu trách nhiệm pháp lý về các thay đổi này.
b. Bổ sung và bãi bỏ một số tài khoản
Thông tư 99/2025/TT-BTC cập nhật hệ thống tài khoản để phản ánh đúng bản chất giao dịch, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và thuế.
Tài khoản bổ sung:
- TK 215 – Tài sản Sinh học: Tách tài sản sinh học (cây trồng, vật nuôi) ra khỏi TK 211 (TSCĐ hữu hình) để theo dõi riêng.
- TK 2295 – Dự phòng tổn thất Tài sản Sinh học: Dùng để trích lập dự phòng cho tài sản sinh học. Phần chênh lệch trích lập bổ sung được ghi nhận vào Giá vốn hàng bán (TK 632).
- TK 1383 – Thuế TTĐB của hàng nhập khẩu: Hướng dẫn hạch toán thuế TTĐB cho hàng nhập khẩu (ví dụ: xăng).
Tài khoản bãi bỏ/thay đổi:
- Bỏ TK 1562 (Chi phí thu mua hàng hóa): TT 99 cho phép xử lý linh hoạt. Nếu chi phí thu mua nhỏ, liên quan đến nhiều mặt hàng, doanh nghiệp có thể ghi nhận thẳng vào Giá vốn hàng bán (TK 632).
- Bỏ TK 611 (Mua hàng): Đây là tài khoản dùng cho phương pháp kiểm kê định kỳ.
7. Cập nhật về Báo cáo tài chính
- Đổi tên báo cáo: “Bảng cân đối kế toán” được đổi tên thành “Báo cáo tình hình tài chính”. Các báo cáo khác (KQHDKD, LCTT, Thuyết minh) giữ nguyên tên. (Lưu ý: Mẫu biểu mới khác với TT 200 ).
- Kỳ lập báo cáo: Bắt buộc lập BCTC năm. BCTC giữa niên độ (quý, bán niên) không bắt buộc theo chế độ kế toán, mà tuân theo yêu cầu của các luật liên quan khác (như Luật Chứng khoán).
- Báo cáo tài chính của công ty có chi nhánh: BCTC của công ty bắt buộc phải bao gồm thông tin của các đơn vị trực thuộc (chi nhánh) và phải thực hiện bù trừ nội bộ. Không còn khái niệm BCTC tổng hợp riêng biệt như trước.
- Điều chỉnh hồi tố: Chỉ những sai sót trọng yếu mới yêu cầu điều chỉnh hồi tố BCTC.
- Sự kiện sau ngày kết thúc kỳ: Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm sẽ không được phép làm thay đổi BCTC đã lập.
- Trình bày BCTC: Doanh nghiệp có thể tùy chỉnh tài khoản kế toán, nhưng khi trình bày BCTC phải tuân thủ đúng các chỉ tiêu của Thông tư. Doanh nghiệp được phép thêm chỉ tiêu nhưng không được sửa đổi các chỉ tiêu đã quy định.
Vui lòng xem và download Thông tư 99/2025/TT-BTC tại đây.
Công Ty TNHH Giải Pháp Kế Toán Và Tư Vấn Doanh Nghiệp Y&T
Y&T – Đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ giải pháp kế toán – thuế – tư vấn doanh nghiệp, với Phương Châm “Uy Tín – Chất Lượng”.
