Bài viết này so sánh tổng quan, hai loại hình kinh doanh phổ biến Hộ Kinh Doanh và Doanh Nghiệp về pháp lý, thuế, hóa đơn,…, từ đó giúp bạn lựa chọn mô hình phù hợp với nhu cầu và định hướng phát triển kinh doanh.
I. Hộ Kinh Doanh Cá Thể
- Cơ Sở Pháp Lý
- Lệ phí môn bài thấp hơn, khoảng 300.000 – 1.000.000 đồng/năm, tùy thuộc doanh thu.
- Từ 1/1/2026, hộ kinh doanh cũng sẽ được miễn thuế môn bài.
- Hộ kinh doanh cá thể là mô hình kinh doanh không có tư cách pháp nhân độc lập, thường dành cho kinh doanh nhỏ, cá nhân hoặc gia đình.
- Thuế
- Thuế TNCN áp dụng theo tỷ lệ 0,5% – 5% trên doanh thu, tùy ngành nghề.
- Thuế GTGT từ 0% – 5% trên doanh thu.
- Doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm được miễn thuế; từ 1/1/2026, mức miễn thuế sẽ nâng lên 200 triệu đồng/năm.
- Hóa Đơn và Quản Lý Sổ Sách
- Hộ khoán/kê khai từng lần: Chỉ xuất hóa đơn khi khách hàng yêu cầu; từ 1/1/2026 sẽ bắt buộc xuất hóa đơn và làm sổ sách đầy đủ nếu doanh thu trên 200 triệu/năm.
- Từ ngày 01/01/2026, phương pháp thuế khoán sẽ bị bãi bỏ. Hộ kinh doanh sẽ nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, không còn áp dụng phương pháp khoán như trước đây.
- Hộ kê khai/hộ lớn: Xuất hóa đơn và làm sổ sách đầy đủ.
- Sổ sách kế toán theo mẫu đơn giản, quy định tại Thông tư 88/2021/TT-BTC.
- Kê khai thuế theo tháng/quý với hộ kê khai và hộ lớn; theo năm với hộ khoán.
- Từ 1/6/2025, nếu doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm bắt buộc phải xuất hóa đơn điện tử và sử dụng máy tính tiền.
II. Thành Lập Công Ty TNHH
- Cơ Sở Pháp Lý
- Lệ phí môn bài: 2 – 3 triệu đồng/năm; chi nhánh: 1 triệu đồng/năm.
- Miễn thuế môn bài năm đầu tiên thành lập; từ 1/1/2026 sẽ bãi bỏ thuế môn bài.
- Công ty TNHH được thành lập theo Luật Doanh nghiệp với tư cách pháp nhân độc lập.
- Thuế
- Thuế Giá trị Gia tăng (GTGT): Được khấu trừ thuế đầu vào và đầu ra (phương pháp khấu trừ)
- Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Doanh nghiệp cần nộp thay cho người lao động khi họ làm việc tại công ty và có phát sinh thuế phải nộp.
- Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): 20% trên lợi nhuận thực tế sau khi trừ các chi phí hợp lệ, hợp lý, có hóa đơn chứng từ đầy đủ.
- Các loại thuế khác có thể phát sinh tùy ngành nghề (nhập khẩu, môi trường, tiêu thụ đặc biệt…).
- Hóa Đơn và Quản Lý Sổ Sách
- Bắt buộc xuất hóa đơn hợp lệ cho toàn bộ doanh thu.
- Phải có hồ sơ lương và quản lý nhân sự rõ ràng.
- Kê khai thuế theo tháng hoặc quý, tùy quy mô doanh nghiệp.
- Thực hiện đầy đủ sổ sách kế toán và báo cáo tài chính theo quy định của Bộ Tài chính.
Như vậy, tùy thuộc vào quy mô, nhu cầu và khả năng tài chính, bạn có thể lựa chọn cho mình loại hình kinh doanh phù hợp. Nếu có định hướng phát triển và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh trong tương lai thì thành lập công ty là sự lựa chọn tốt nhất. Còn nếu chỉ có nhu cầu kinh doanh với quy mô nhỏ, số vốn hạn chế, đơn giản, dễ quản lý thì thành lập hộ kinh doanh cá thể chính là mô hình kinh doanh phù hợp cho các cá nhân hoặc hộ gia đình.
Xem thêm bài viết: Nên thành lập công ty hay hộ kinh doanh cá thể?
